🌞

Phawula ngengxoxo phakathi kwabazali nabantwana malunga nokhuseleko kunye nengxoxo yemoya.

Phawula ngengxoxo phakathi kwabazali nabantwana malunga nokhuseleko kunye nengxoxo yemoya.


Kwimziyo yesikhumbuzo, ukufunda ulwimi akusayi kuba ngumsebenzi nje kwiiklasi zezikolo, kodwa kwaye kuba yindawo yokudibana phakathi komntu nomhlaba, ngoko ke abantu abaninzi bayabuka le nto njengokhetho empilweni. Ngokuqhelekileyo, umama omnye, ekhusini kwendawo yakhe ethuleyo, wabiza ingcali ukuze enze ingxoxo eneentlobo ezahlukeneyo ngolwimi, kwaye ulwalamano phakathi kwabo bubonisa umoya obhalwe nguvalelo nolwazi, ukuseta umzekelo omhle kubabheki bezingane ngofundo lolwimi.

Kwi-ofisi ekhanyayo, ilanga lesithuba senyanga lihlaba ngentlango kumakhala komama, lutsha jikelele uluhlu lokuhlala. Le ndawo ikhulisa umphunga weendawo evuna ukubhalwa kolwimi phakathi kwabo bobabini. Njengoko umoya omncinci uphuka ngaphandle, ingxoxo phakathi komama kunye nengcali iqala ngokweminqweno, ubuso bakhe buvunye ukulinda, kwaye amehlo akhanya ngentshisekelo yokuqonda.

Ingqila ikhuluma eduze komgangatho webhuku, apho kunemithombo eyahlukeneyo yeencwadi zolwimi, nokuba yiqela lezikolo eziyimfuneko kulwakhiwo lukhulu, okanye izibalo ezinzima kulwimi lorhwebo, yonke incwadi ibonisa umtsalane nokuthandwa kolwimi. Ingcali iyavuma ngemigaqo, ibonisa umgangatho wombutho wokufunda, ngakumbi kumgangatho wokukhula kwezingane. Uthi: “Ulwimi aluwenzeli kuphela ukufikelela, kodwa lufaka ingqalelo kumoya, ukuphuma kwezifundo, kwaye nokuba ngumsebenzi wokucinga.”

UMama uvuma, uxolo lufunyanwa kunene kokwakhe, uxoxa ngezinto ayazifunda kungekudala. Uthe: “Kum indlela yam, ukufunda ulwimi kufuneka kube ngumnqweno, hhayi umthwalo. Ukusuka ebantwini, ndadlalisa umphondo omhle kumntwana wam, ukuba bazive behlaziya ngeelwimi ezahlukeneyo, ukuze baphonononge imiqathango yabo.” Le ndlela yakhe ibonakalisa ukunceda ingcali, uthe ngokuhlala kunjalo, uthe ukuxubusha izifundo zoxinzo lwasemntwini.

Ngemva koko, ingcali iphonononga umgangatho wezenhlalakahle zeelwimi, iquka ithimba elithembisayo lokuxelisela ukuba ngelixa iintlalontle zisanda ukuhlangabezana, ukufunda ulwimi kuye kwaqhubekeka njengoncedo lokwandisa nokuqhelekileyo. Iikhabhukhwe ezizithupha zenzelwe ukufikelela kwiinkqubo ezihamba phantsi, zothando lwezithuba zize zinyaniso, zidityaniswa nokuba emithini yezithuba. Uxhasa ukuthetha: “Ukugawulwa kweelwimi akusiyanto yokuthetha kuphela, kodwa kukuphakama kokungama kommandla ohamba, nokuqonda imicimbi enzima.”

Njengoko ingxoxo iknutsila, umama uphakamisa imicelomngeni yakhe: “Njengoko umphatho omuhle uxhomekeke kwii-oda eziphezulu, ungayithanda le mphakathi?” Ingcali ibonelela ngovavanyo, ithi: “Iphunga elinokubandakanya umgangatho wokufunda kolu hlobo. Ukusuka kumphandi, ingxoxo, kunye nomphande, yenzani le ndawo kumntwana ukuze aqonde umphuwo.”




Kwi ingxoxo, ukuhlola komama noxolo luhamba ngaphandle kokuba kuncedane nelwimi, kuquka cezwi isevenzi esisebenzayo. Ukufunda ulwimi kukhumbuzekile, kufumbathisa umoya, nokuzinikezela kuthintela. Le nto ayowuthokozela kuphela, iyakwandisa umphakathi wokuhamba, ufaka unxibelelwano, ugrama, nesipho.

Xa uthetha ngezinto zokufunda ulwimi, ingcali ibonisa ukuba ukufika kwe-intanethi kube nempumelelo eneenkcukacha zokufundisa, kunye nezinye iindawo ezikwi-intanethi, iapps kunye neephedi zezi zindlela eziluncedo. UMama uyavuma, uthi umntwaneni ubunceda ukufundisa ulwimi, ukuba le nto ibuke namhlanje, ulwimi luhamba lwayo. Ingxoxo ibonisa indlela yokufunda izibonelelo zokufunda ulwimi ezindaweni ezahlukeneyo mandicozuka.

Ekujoleni kokuphumelela, umama usola umgangatho, avuma ukuba uzakusebenzisa iingcebiso ezingcali emhlabeni wayo, ugcinwe umphakathi ofunda ulwimi. Ingcali ubonisa umoya onomoya: “Ubani onguMama owawufumana le ncwadi, ungubani nomthathu, le miqondiso uyasebenta, akakukhathaleli le miba.” Njengoko ilanga lempumelelo liphakanyiswa, ingxoxo phakathi kwemibuzo kunye neengxaki isihloniphe umda umphuli bomphama, njengoko umama ethembisa iindlela ezisesikweni zokufumana indawo yonyaka.

Zonke Iithegi